10 სექტემბერი 22 წუთის საკითხავი
„ტყუპების ღვინის მარანი“ - გამჭვირვალე, მსუბუქი, მზის სხივის გამტარი ქვევრის ღვინო

რა არის ის უმთავრესი პრინციპი, რომელიც ყველა საქმისთვის საერთოა და რომელიც ამა თუ იმ საქმის სათავეში ჩამდგარმა ნებისმიერმა ადამიანმა უპირობოდ უნდა დაიცვას? გია და გელა გამტკიცულაშვილებისთვის, რომელებიც საყვარელ საქმეს 2000-იანი წლების დასაწყისიდან ერთად უძღვებიან, ასეთი პრინციპი სიმართლე, ყოველდღიური შრომა და უკომპრომისო, თუნდაც მტკივნეული გადაწყვეტილებების მიღების უნარია, რამაც მათი ბიზნესის წარმატება განაპირობა.

 

კომპანიას „ტყუპების ღვინის მარანი“ საფუძველი 90-იანწლებში ჩაეყარა, როცა გია და გელა გამტკიცულაშვილებმა, კომუნისტების დროს ჩამორთმეული პაპისეული მიწები დაიბრუნეს და შემონახულ ძველ ქვევრებში ღვინის დაწურვა გადაწყვიტეს. პირველი დაბრკოლება ქვევრის ღვინის ბოთლში გადატანა აღმოჩნდა. შესაფერისი კომპეტენციის გარეშე საქმის დაწყება ღალატის ტოლფასი იქნებოდა, ამიტომ, გადაწყვიტეს და მეღვინეობა უნივერსიტეტში შეისწავლეს.

 

„მოვაწყეთ პირველი მინილაბორატორია და ყურძნის გადამუშავება დავიწყეთ სტანდარტული მეთოდებით - მომწიფებულ ყურძენს ვუზომავდით შაქარს, მჟავიანობას, ვმართავდით და ვაკვირდებოდით ალკოჰოლურ დუღილს, შემდეგ ვზომავდით დარჩენილ შაქარს, გოგირდს, მქლორავს. ასე დავიწყეთ ღვინის დაყენების ტექნოლოგიური პროცესის მართვა. ამის საშუალება კი განათლებამ მოგვცა, რის გარეშეც საქმე არ გამოვიდოდა.“- ამბობს „ტყუპების ღვინის მარანი“-ს ერთ-ერთი დამფუძნებელი, სასურსათო ტექნოლოგიის დოქტორი, გია გამტკიცულაშვილი.

რქაწითელის ჯიშის ყურძენზე დაყენებული ღვინო ძმების პირველი ნაბიჯია ქვევრის ღვინის დაყენების საქმეში, რომლის პროცესშიც თანდათან მნიშვნელოვანი საკითხები გამოიკვეთა. მტკივნეული აღმოჩნდა აღიარება, რომ მამა-პაპისეული ქვევრები ნაწილობრივ დაზიანებული იყო, ამიტომ მათში დაყენებულმა ღვინომ იმედები არ გაამართლა. ღვინის ხარისხის გასაუმჯობესებლად ძმებმა ქვევრის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული შესწავლა დაიწყეს და მთავარ პრობლემასაც მალე მიადგნენ - ეს უნიკალური ჭურჭელი, რომელიც იუნესკომ, მასში ღვინის დაყენების ტექნოლოგიური პროცესის უწყვეტობის გამო, არამატერიალურ კულტურულ მემკვირდეობათა ნუსხაში შეიტანა, დღემდე მეცნიერულად შეუსწავლელი აღმოჩნდა, რაც ადგილზე ღვინის დამზადების პროცესს და, ცხადია, ქვევრის ღვინის მსოფლიო ბაზარზე გატანასაც მნიშვნელოვნად აფერხებდა.

 

ქვევრი მეცნიერულად არ შესწავლილა 19 საუკუნეში, როცა ღვინით მოვაჭრე გლეხი ჯერ კიდევ ზრუნავდა ქვევრის ღვინის ხარისხზე, და არც 20-ე საუკუნეში, როდესაც საბჭოთა კავშირში დიდი ღვინის ქარხნების გაჩენის და ღვინის დიდ რეზერვუარებში გადატანის პირობებში, ქვევრის ღვინის ხარისხმა საგრძნობლად იკლო. სწორედ ამ პერიოდიდან იქმნება მითი იმის შესახებ, რომ თითქოს კახური ღვინო მძიმეა, ის სპეციფიკური გემო კი, რომელიც მას დღემდე დაჰკრავს ხოლმე, მისი ისტორიული, ორგანული გერმოა. სინამდვილეში, კი, ისტორიულად, ქვევრის ღვინის გემოს ყოველთვის ქვევრის ხარისხი, ანუ მისი დამზადების ტექნოლოგია განაპირობებდა. სწორად აშენებულ და ზღვრულ ტემპერატურაზე კარგად გამომწვარ ქვევრში კარგი - მსუბუქი, გამჭვირვალე, მზის სხივირ გამტარი ღვინო დგებოდა.

 

„სადოქტორო ნაშრომის ფარგლებში დავადგინეთ, რომ ქვევრის დამზადებისას ზუსტად უნდა შეირჩეს პლასტიკური და არაპლასტიკური თიხა-მინერალების დოზები. უნდა განისაზღვროს დამზადებული ქვევრის შრობის პერიოდი, ქვევრი ზღვურ ტემპერატურაზე - 1000-1050 გრადუსზე უნდა გამოიწვას. ეს ძირითადი პირიბებია, რომელთა დაცვის შემთხვევაშიც შესაძლებელია კარგი ქვევრის დამზადება. თუმცა, ეს მაინც ერთჯერადი კვლევებია, საჭიროა დადგინდეს სტანდარტი, რომელსაც შევუსაბამებთ ქვევრის ღვინის დამზადებას.“ - ამბობს კომპანია „ტყუპების ღვინის მარანი“-ს ერთ-ერთი დამფუძნებელი, გელა გამტკიცულაშვილი, რომელიც სადოქტორო ნაშრომის ფარგლებში დღემდე იკვლევს ქვევრის ფენომენს.

 

ამჟამად ძმები ღვინოს მხოლოდ მაღალი ხარისხის ქვევრებში ადუღებენ, რომლებიც, როგორც გია გამტკიცულაშვილი გვიამბობს, გასული საუკუნის 80-იან წლებშია დამზადებული:

 

„იმ დროს ამერიკელებმა, ადგილობრივ ხელისუფლებასთან შეთანხმებით, ქვევრების და ქვევრის ღვინის წარმოება გადაწყვიტეს. ვარდისუბანში ააშენეს ქვევრის გამოსაწვავი ქურა, შეაერჩიეს საუკეთესო მექვევრეები და დაიწყეს ეს პროექტი. 4 წელიწადში დამზადდა 3 დან 4 ტონამდე ტევადობის 2000 ქვევრი. ჩვენ ვიყიდეთ 92 ქვევრი, რომლებშიც დღემდე ვადუღებთ ღვინოს.“

ძმებმა ნაფარეულში, 2 ჰექტარზე გაშენებული ვენახები მთლიანად ბიომეურნეობად აქციეს. მომავალი წლის გაზაფხულზე „ტყუპების ღვინის მარანი“ პირველ ბიოღვინოს ჩამოასხამს. ამჟამად მათი მეურნეობა ვენახებს, ღვინის საწარმოს, მარანს, სასტუმროს, ღვინის მაღაზიას, ქვევრისა და ქვევრის ღვინის მუზეუმს მოიცავს. რქაწითელი, საფერავი, ხიხვი, ქისი, მწვანე, კაბერნე - ის ჯიშებია, რომლებზეც ძმები უძველეს ქვევრებში ღვინოს ამზადებენ.

 

ქვევრის მეცნიერულად შესწავლის შემდეგ, ძმების მიერ ჩამოსხმული სრულიად ახალი გემოვნური თვისებების მქონე ღვინო, გარდა ადგილობრივი ბაზრისა, წლებია, წარმატებით იყიდება ჩინეთის, შვედეთის, ბრიტანეთის, გერმანიის, იტალიის, უკრაინის, ბალტიისპირეთის, ამერიკის შეერთებული შტატების, იაპონიის, რუსეთის ბაზრებზე. მოთხოვნა იზრდება, თუმცა, ხარისხიანი ქვევრების დეფიციტის გამო, 450 ტონა ყურძენზე მეტის დამუშავება არ ხერხდება.

 

სწორედ ამიტომ, ძმების უახლოესი გეგმა ქვევრის საწარმოს აშენება და საკუთარი ქვევრების დამზადებაა, რისთვისაც ისინი წლების მანძილზე ნაგროვებ ცოდნასა და გამოცდილებას გამოიყენებენ. საგამიეროდ, თუკი საქმე გეგმის მიხედვით წავიდა, კიდევ ერთი მცირე წვლილს შეიტანენ იმ საერთო საქმეში, რასაც ნამდვილი ქვევრის ღვინის დამზადების ტექნოლოგია და კახური ღვინის პოპულარიზაცია ჰქვია.

 

 

 

კომენტარები