21 მაისი 14 წუთის საკითხავი
ეკონომიკური მიმოხილვა თიბისი კვლევებისგან

თიბისის ეკონომიკური მიმოხილვა შეეხება საერთაშორისო გარემოს ანალიზს საქართველოს მნიშვნელობის გათვალისწინებით, ევროსა და დოლარის შედარებით რისკიანობას, ეკონომიკის ზრდას, გაცვლით კურსს, დაკრედიტების საპროგნოზო მაჩვენებლებს და სხვა აქტუალურ საკითხებს. წარმოგიდგენთ კვლევის მთავარ მიგნებებს, უფრო ვრცლად კი შეგიძლიათ იხილოთ tbcresearch.ge.

  • 2014 წლიდან დოლარში უფრო მაღალი საპროცენტო განაკვეთების მიუხედავად, საქართველოს საგარეო ვალის საპროცენტო განაკვეთები არ გაზრდილა, რაც ქვეყნის რისკის პრემიის შემცირებას უკავშირდება და ასევე გამოიხატება უკეთეს საკრედიტო რეიტინგში.
  • სავალუტო შემოდინებები ეკონომიკური ზრდის კუთხით გადამწყვეტ როლს ასრულებს. დივერსიფიკაციის მაღალმა დონემ და ახალი, უფრო სტაბილური ბაზრების მზარდმა წილმა მათი მდგრადობა განაპირობა. 2019 წელს მოსალოდნელია, რომ შემოდინებების ზრდის ტემპი შედარებით შემცირდება, თუმცა მაინც ზომიერად ძლიერი იქნება.
  • როგორც ჩანს, ძლიერი დოლარის პერიოდი დასასრულს უახლოვდება, რასაც განვითარებად ქვეყნებზე დადებითი გავლენა ექნება. სადღეისოდ, სავალუტო რისკის აღებისას, სავარაუდოდ, ოპტიმალურია რისკის დივერსიფიცირება  დოლარსა და ევროში გადანაწილებით. ამასთან, მიზანშეწონილია ევროს შედარებით მაღალი წილი, განსაკუთრებით ბიზნეს სექტორისთვის, რადგან შინამეურნეობებისგან განსხვავებით ბიზნეს შემოსავლები უფრო ციკლურია.
  • მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი, შესწორებული რეინვესტირებული შემოსავლებით  და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციებით დაფინანსებული იმპორტით, 2018 წელს მშპ-ს 6%-ზე დაბალი იყო. საქართველოს მიმდინარე ანგარიში შეიძლება მეტად ასახავდეს ზრდის შესაძლებლობებს და არა ეკონომიკის სისუსტეს.
  • საგარეო ვალის მომსახურების დაბალი ხარჯით და მზარდი კაპიტალური ინვესტიციებით ფისკალური რისკი მაღალი არაა. 2018 წლის დიდწილად პროფიციტის შემდეგ მოსალოდნელია, რომ 2019 წელს ფისკალური დეფიციტი ეკონომიკური ზრდაში მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს.
  • გაზრდილი ფისკალური დანახარჯები დააბალანსებს არაიპოთეკური სესხების ზრდის შენელების გამო შესუსტებულ შიდა მოთხოვნას. ამას გარკვეულწილად დადებითი გავლენა ექნება შედარებით მაღალი შიდა დამატებული ღირებულების მქონე პროდუქტებზე, ხოლო უარყოფითად იმოქმედებს გრძელვადიან მოხმარების ნაწარმზე, რომლის დიდი წილიც იმპორტირებულია. ამასთან, საქართველოში შინამეურნეობების მოხმარების ჭარბი დონე ისტორიულ დინამიკასა და საერთაშორისო ჭრილში არ იკვეთება.
  • 2018 წელი ბიზნეს დაკრედიტების კუთხით პიკური იყო, რაც 2017 წელს დაწყებული ეკონომიკური ზრდის აჩქარებით იყო გამოწვეული. როგორც მოსალოდნელი იყო, ეს უფრო მეტად, გამორჩეულად ციკლურ კორპორატიულ დაკრედიტებაზე აისახა, ვიდრე მცირე და საშუალო ბიზნეს სესხებზე. სამომავლოდ, სავარაუდოა, რომ ბიზნეს დაკრედიტება გრძელვადიან ტრენდს დაუბრუნდება.

​​​​​​​

  • შედარებით მკაცრი საცალო მარეგულირებელი ჩარჩოსა და ბიზნეს სესხების მატების ტემპის ნორმალიზების გამო, მოსალოდნელია, დაკრედიტების ზრდის შენელება. თუ დაკრედიტების მაჩვენებლები რაციონალურზე მეტად შემცირდა, შესაძლებელია მისი ჭარბი რისკების აღების გარეშე სტიმულირება.
  • მოსალოდნელია, რომ ლარი გამყარდება და ნაკლებად მერყევი იქნება, რაც ხელს შეუწყობს ფასების სტაბილურობასა და დეპოზიტების ლარიზაციას.
  • 2019 წელს ეკონომიკის ზრდა ძლიერი უნდა იყოს. მართალია, საკრედიტო მარეგულირებელი ჩარჩო უარყოფით ფაქტორს წარმოადგენს, თუმცა ფისკალური სტიმული ზომიერად ძლიერ სავალუტო შემოდინებებთან ერთად,  დამაბალანსებელ როლს შეასრულებს. სესხების 15%-იანი ზრდის შემთხვევაში მშპ-ს 5.4%-ით მატებაა ნავარაუდევი. იმ შემთხვევაში, თუ სესხების ზრდა 12%-ით განისაზღვრება, მშპ-ს ზრდა დაახლოებით 4.7%-ს შეადგენს.

 

 

კომენტარები